Ulogujte se

Da li će sloboda umjeti da pjeva kao što su sužnji padali za nju?

Veoma je zanimnjiv podatak da sveznajući pretraživač, koji je danas, usput rečeno, i učitelj i knjiga i škola i mediji, odnosno glavni informator svih nas, nema adekvatno pojašnjenje za riječ “otadžbina”. Naime, sve što vam Gugl ponudi jesu sinonimi za ovu riječ, da je ona u ženskom rodu, kako izgleda kada se napiše unazad, ili pak, nusproizvod nekih dnevno-političkih prepucavanja. Doduše negdje u moru nebitnih rezultata izbaci Gugl i pjesme Đure Jakšića Otadžbina i Alekse Šantića Moja otadžbina. No, gledajući naše vlastodršce i njihove sljedbenike, ali i omladinu, koje je još, usput rečeno, nešto malo ostalo na našim prostorima, s pravom se mogu zapitati, kome je danas još do poezije, da ne kažem otadžbine… S tim u vezi u ovom pisaniju želim skrenuti pažnju na nekoliko stvari koje rođendan jedne Republike ne čine onakvim kakav bi on zaista trebao da bude.

Prije 28 godina, odnosno 9. januara 1992. godine, tadašnja Skupština srpskog naroda u BiH, donijela je Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine. Republika je obuhvatala područja srpskih autonomnih regija i oblasti i drugih srpskih etničkih cjelina u Bosni i Hercegovini, uključujući i područja na kojima je srpski narod ostao u manjini zbog grnocida koji je nad njim izvršen tokom Drugog svjetskog rata. Republika srpskog naroda Bosne i Hercegovine nalazila se u sastavu savezne države Jugoslavije kao njena federalna jedinica. Do izbora i konstituisanja novih organa i institucija koji su kasnije ustanovljeni Ustavom, funkcije državnih organa obavljali su Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini i njen Ministarski savjet. Sjedište organa Republike bilo je u Sarajevu sve do 24. oktobra 1991. godine, dok im nije onemogućen rad, to jeste kada je zaprijetila fizička opasnost za poslanike i funkcionere. Tokom marta 1992. godine Skupština je svoje sjedište dislocirala u Pale i tu je nastavljen rad i dalje konstituisanje Republike Srpske. Donošenjem Ustava 28. februara 1992. godine Republika je dobila naziv Srpska Republika Bosna i Hercegovina. Proglašena je za državu srpskog naroda i građana koji u njoj žive, ali i dalje kao dio savezne države Jugoslavije. Ustavnim amandmanima VII i VIII, 12. avgusta 1992. godine, naziv Republike promijenjen je u sadašnji i konačni naziv Republika Srpska.

Dan Republike Srpske bio je najprije utvrđen Zakonom o slavama i svetkovinama iz 1992. godine, kao jedan od praznika Republike Srpske Ovaj Zakon je kasnije ukinut. Dan Republike je ponovo utvrđen Zakonom o praznicima Republike Srpske iz 2007. godine kao republički praznik koji se praznuje 9. januara. Odlukom Ustavnog suda BiH 2016. godine 9. januar je ukinut kao datum praznovanja Dana Republike. Narodna skupština Republike Srpske je nakon održanog republičkog referenduma sa pitanjem „Da li podržavate da se 9. januar obilježava i slavi kao Dan Republike Srpske?” ponovo utvrdila 9. januar kao datum praznovanja i 2016. godine usvojila Zakon o Danu Republike Srpske.

Republika Srpska, proslavila je i ove godine svoj rođendan, dvadestosmi. Centralna proslava održana je, naravno, u Banjaluci (a gdje bi drugo) uz prisustvo visokih funkcionera Republike Srpske, Srbije, BiH i građana. Rođendan je proslavljen i širom Republike Srpske svečanim akademijama i polaganjem vijenaca na spomen obilježja poginulim borcima u odbrambeno-otadžbinskom ratu.

Neka komšiji crkne krava!

Prvo, i svima poznato, je duboka podijeljenost bosanskohercegovačkog društva, koja se maltene ogleda svakodnevno kroz mnoga (sva) pitanja. Tako u ovoj našoj frankeštajn tvorevini nailazimo na dijametralno suprotne nacionalne=vjerske poglede na sve moguće pojave od unutrašnjih pitanja (rata, mira, ekonomije, obrazovanja, kulture, livada, rijeka…) do globalnih svjetskih dešavanja (Irana, Bregzita, migranata, Trampa, Putina…). Paradoksi i apsurdi na sve su strane, pa tako je i sa praznicima. U prilog tome ide i to da još uvijek nije usaglašen i usvojen zakon o praznicima.

I dok smo mi u Republici Srpskoj slavili Dan Republike Srpske, u Efbihu je to dočekano na nož, kao i uostalom sve što ima prefiks “srpski”. Brojni su primjeri demonizacije Dana Republike Srpske od političara, medija, vojnika Oružanih snaga BiH, samozvanih naučnika i analitičara o nečemu u čemu ne samo da nisu učestvovali, već su i raznim necivilizacijskim medodama to pokušavali spriječiti i diskreditovati. Naravno, ono bez čega nikako nije moglo proći jesu neargumentovane akreditacije da se slave zločini i genocid. Ali to više ne bi trebalo da nas čudi i pogađa, jer to su uobičajne etikete onih kojisu nas klali i ubijali kada im se god za to ukazala prilika i koji su bili na strani okupatora u svim ratovima u posljednjih nešto više od 100 godina, a koje smo po oslobođenju mi rehabilitovali i uvlačili ih u nove vještačke zajedničke državne zajednice. Oni koji su nas osporavali i preglasavali i kada smo udarali temelje Republike Srpske. Oni koji su likovali kada je Ustavni sud jednog protektorata, providnog pakovanja jedne nazor državne zajednice, nasilnog saveza u kojem, usput rečeno, sjede tri stranca i preglasavaju domoroce, osporio 9. januar kao datum praznovanja Dana Republike Srpske. Tako da smo nekako kroz sve ovo vrijeme “suživota” i navikli (ako je to uopšte moguće) na te necivilizacijske ispade “komšija”.

Ko to tamo pjeva i ne zna da stane…?

Drugo, ono što je porazno je što je veliki broj mladih ljudi iz Republike Srpske, uglavnom članova armije nevladinih organizacija, lažnih pacifista, doušnika, kritički nastrojen prema otadžbini i njenim tekovinama. Takođe je porazno i što veliki broj mladih ljudi indolentan prema otadžbini, ma kakva ona bila. Postavio bih pitanje tim ljudima, a pogotovo onim koji su rođeni od 9.1.1992. pa na ovamo, gdje su rođeni? Koja država je njihova? Na čijoj zemlji su ponikli? Čija njedra su ih iznjedrila? Kako je moguće ne voljeti rođenu mater? Možda je i najviše od svega porazno to što veliki broj mladih ljudi slavi Dan Republike, a pojma nema šta on predstavlja. Definitivno nije dovoljno jedva završiti srednju školu (ili ne završiti), učlaniti se u partiju, okititi se kajlom sa krstom, ući u auto bez vozačke dozvole, mlatiti zastavom i u pijanom stanju paradirati okolo slijepo prateći psihologiju mase. Žila kucavica jedne uspješne zemlje i društa jesu mladi ljudi koji vole svoju zemlju, ali koji su, prije svega, kroz vaspitanje i obrazovanje stekli svijest o otadžbini i patriotizmu.

Zašto ćutite?

Treće, a ono što najviše žulja građane Pala i Istočnog Sarajeva je republička proslava Dana Republike Srpske. Kao što to svi dobro znamo Republika Srpska se rodila u Palama. Međutim, trenuta vlast već godinama ignoriše tu činjenicu. Iako je bilo prijedloga funkcionera sa ovog područja da se barem dio republičke proslave održi u Palama i Istočnom Sarajevu, vlasti Republike Srspke su godinama gluve na tu iniciativu. Ove godine, tek da bi malo smirili tenzije, poslali su u Istočno Sarajevo Policijski orkestar MUP-a Srpske. Koliko je to bilo značajno za one koji su na vlasti govori i činjenica da se niko od srpskih funkcionera sa nivoa BiH i Republike Srpske nije pojavio na koncertu, iako su taj dan, samo nekoliko časova prije, u Istočnom Sarajevu na Božićnom prijemu kod srpskog člana Predsjedništva BiH Milorada Dodika, bili i predsjednica Srpske Željka Cvijanović i premijer Srpske Radovan Višković i predsjedavajući Savjeta ministara BiH Zoran Tegeltija i mnogi drugi. To jasno govori koliko je vlastodržcima iz Republike Srpske stalo do rodnog mjesta Republike i da se “istočni dio” spominje samo pred izbore kada je potrebno brojati glasove. Porazna je i činjenica da se povodom toga niko nije oglasio. Ćute političari, ćute boračke organizacije i udruženja, ćute mediji, svi ćute. A tišina je uvijek neprijatna.

Tu su oni kojih nema

Kao četvrto, ne mogu da se ne osvrem i na, s pravom da kažem, marginalizaciju onih koji su najzaslužniji za ovo što imamo i što danas slavimo. Za one koji ne znaju, blizu 30.000 boraca i civila (podaci Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica Republike Srpske) svojim životom armirali su temelje i granice Republike Srpske. Porazno je da vlastodržci Srpske ne posjete na rođendan Republike najtužnije parče srpske zemlje na Balkanu – Mali Zejtinlik, ne posjete one koji su dali najsvetije što su imali za otadžbinu. Porazno je da se niko “s vrha” ne sjeti ovog usnulog puka na mrtvoj straži od 958 heroja. I ne samo heroja Malog Zejtinlika već i mnogih drugih vječnih lovišta širom Srpske u kojima počivaju istinski neimari naše Republike. Jeziva tišina koja tamo vlada, ne samo na rođendan, trebalo bi da vam bude velika opomena, jer da nije bilo tih heroja, ne biste danas imali te tople i mekane fotelje u kojima sjedite.

Spomenuću i mnogobrojne ratne vojne i civilne invlide koji su dali svoje dijelove tijela za Republiku Srpsku. Majke, očeve, sestre, braću koji su dali svoje najmilije za otadžbinu. I demobilisane borce koji su četiri godine bezrezervno davali sebe braneći svoje sveto mjesto. Stoga nije dovoljno da 9. januara, republičke, opštinske i boračke delegacije samo polože vijence na spomen- obilježja. Za sve njih je potrebna mnogo veća briga! Njima treba obezbijediti život dostojan čovjeka! Oni trebaju biti na prijemu kod predsjednika, svake godine. Njih treba odlikovati i okititi ih ordenjem!

Od prvog ratnog Stevanjdana pa do danas mnogi su pokušali Republiku Srpsku uništiti, ukinuti, demonizovati… Bila je ona na udaru sve od “komšija” pa do Međunarodne zajednice na čelu sa Sjedinjenim Američkim Državama i NATOM. Ti napadi još uvijek nisu prestali i sigurno da neće prestati. Međutim, Srpska je prkosno odolijevala svim naletima i održala se, evo više od četvrt vijeka. Pobijedila je Srpska i istoriju i vrijeme, doživjela ove godine koje joj svijet nije namijenio. Zato našu državu (namjerno je tako nazivam) posmatram kao prostor na kojem žive pobjednici. Srpska je velika tekovina slobodnog čovječanstva, koje poštuje pravo naroda na samoopredjeljenje i samo od nas zavisi koliko će biti brižna, lijepa, jaka, bogata i uspješna.

S tim u vezi, ono što je pohvalno je da smo mi, Srbi, ove godine, bar za rođendan, demantovali jednog od naših najvećih komediografa Dušana Kovačevića, koji u svojoj knjizi Dvadeset srpskih podela veli „da nas ima svakakih, prozapadni i proistočni, ovozemaljski i nebeski, republikanci i monarhisti, patrioti i izdajnici…“. Ove godine smo izgleda shvatili da praznici postoje, pogotovo državni, da bismo našli zajednički imenitelj i ujedinili se oko nekih ključnih vrijednosti, koje namjeravamo prenijeti svojim potomcima, da bi oni znali to proslijediti dalje. Shvatili smo da se barem jedan dan možemo zagrliti, rukovati, ispoštovati. Barem taj jedan dan možemo stati jedni uz druge i kazati da je Srpska naša, svih nas. Pošto smo to učinili i probali, a vidimo da i nije toliko loše, možda nam to pređe i u naviku, pa počnemo poštovati sami sebe. Možda ćemo u svemu tome pronaći i odgovor na pitanje s početka naše priče “šta je to otadžbina?” kad već veseli Gugl ne zna.

Na kraju, srećan ti rođendan, otadžbino! Vječno slavila! Slavila i u Palama! Pa zašto da ne? Tu si se i rodila!

Piše: Miloš MALOVIĆ, magistar komunikologije i novinar IS radija

Ostavite komentar

Unesite sva polja označena sa zvjezdicom (*).